Kolejna rewizja normy ISO 9001
ISO 9001:2015 ZOSTANIE ZREWIDOWANE
Norma ISO 9001 jest okresowo przeglądana i rewidowana, aby zachować jej aktualność i użyteczność. Typowy cykl aktualizacji wynoszący 6–8 lat sprawił, że spodziewaliśmy się nowej wersji do 2023 r. Jednak ISO zaskoczyło nas dwa razy.
Niespodziewane ogłoszenie ISO z 29 lipca 2023 r. o natychmiastowym rozpoczęciu procesu rewizji ISO 9001:2015 wprawiło większość ekspertów branżowych w osłupienie. Po decyzji z połowy 2021 r. o pozostawieniu ISO 9001:2015 bez zmian obserwatorzy spodziewali się, że decyzja o rewizji nie zostanie ponownie rozpatrzona przed 2026 r., a rewizja ISO 9001:2030 była ogólnie oczekiwana.
Co się więc stało?
Początkowo, po raz pierwszy, Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna (ISO) zdecydowała o pozostawieniu swojej najsłynniejszej normy zarządzania – ISO 9001 – w niezmienionej formie podczas zaplanowanego na 2021 r. przeglądu. Decyzja została podjęta na podstawie ankiety użytkowników, którą podkomitet techniczny ISO odpowiedzialny za normę ISO 9001 przeprowadził w 2020 r. Po głosowaniu użytkowników, wewnętrznym przeglądzie i głosowaniu wśród swoich członków podkomitet zatwierdził potwierdzenie normy ISO 9001:2015 bez zmian 1 maja 2021 r. Jednak głosowanie w 2021 r. odbyło się niewielką większością głosów, opinie pozostały podzielone, a zwolennicy rewizji nadal przedstawiali swoje racje. Ostatecznie utworzono kolejną grupę zadaniową, Technical Group 5, w celu zbadania potrzeby wczesnej rewizji normy ISO 9001. Po raporcie grupy wiosną 2023 r. podkomitet techniczny ISO TC 176 / SC 2 zorganizował kolejne głosowanie 81 krajowych organów normalizacyjnych. Przy 78 oddanych głosach „znaczna większość” zagłosowała za rewizją normy ISO 9001 bez zbędnej zwłoki.
NORMY ISO 9001: OPÓŹNIENIA I KONTROWERSJE
Decyzja o rewizji normy ISO 9001:2015 wymagała utworzenia nowej grupy roboczej w ramach Komitetu Technicznego 176, Podkomitetu 2 (TC 176/SC 2). Głównym zadaniem tej grupy jest skrupulatne przeglądanie i omawianie uwag i sugestii członków komitetu, aby zapewnić, że zrewidowana norma spełnia zmieniające się potrzeby organizacji na całym świecie. Zazwyczaj proces opracowywania i zatwierdzania takich norm trwa około trzech lat ze względu na złożoność osiągania konsensusu wśród różnych interesariuszy. Na podstawie tego harmonogramu 9001 i inni eksperci branżowi początkowo przewidywali publikację kolejnej edycji ISO 9001 na 2026 r.
Możliwa data publikacji i wyzwania
Zgodnie z oficjalnym ogłoszeniem ISO/TC 176 ogłosiło docelową datę publikacji zrewidowanej normy ISO 9001 na wrzesień 2026 r.
Przewidywane opóźnienia
Ostatnie wydarzenia wskazują na to, że proces rewizji normy ISO 9001 najprawdopodobniej wydłuży się poza pierwotnie zakładany harmonogram, co może spowodować opóźnienie publikacji nowej normy po roku 2026.
KONSEKWENCJE DLA SPECJALISTÓW DS. ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ
Dla profesjonalistów zajmujących się wdrażaniem i utrzymywaniem systemów zarządzania jakością opartych na normie ISO 9001 zmiany te oznaczają, że organizacje mogą oczekiwać, że norma ISO 9001:2015 pozostanie obowiązującym standardem przez dłuższy czas, co pozwoli na dalszą koncentrację na bieżących działaniach wdrożeniowych i udoskonalających. Jeśli termin publikacji we wrześniu 2026 r. zostanie dotrzymany, organizacje będą miały trzyletni okres przejściowy, co oznacza, że terminem końcowym zgodności będzie wrzesień 2029 r. Jednak harmonogram ten nie jest gwarantowany i może podlegać dalszym zmianom.
REWIZJE ISO 9001
Komitet techniczny ISO / TC 176 / SC 2 jest odpowiedzialny za okresowy przegląd i rewizję normy ISO 9001. Celem jest utrzymanie lub poprawa użyteczności i trafności normy w obliczu postępu technologicznego, zmian w globalnym środowisku biznesowym i trendów w społeczeństwie. Od czasu pierwszej publikacji w 1987 r. dokonano 4 rewizji. Najnowsza wersja – ISO 9001:2015 – została opublikowana w 2015 r.
ISO 9001:1987: pierwsza edycja normy ISO 9001 została wyprowadzona z wojskowej normy jakości i skupiła się na produkcji. W rzeczywistości istniały trzy wersje dla różnych zakresów działalności biznesowej: ISO 9001 dla firm zajmujących się projektowaniem, produkcją i serwisowaniem; ISO 9002 dla firm zajmujących się produkcją i serwisowaniem; i ISO 9003 tylko dla końcowej inspekcji. Bez rozróżniania między nimi były one powszechnie określane
jako „ISO 9000”.
ISO 9001:1994: pierwsza rewizja dodała koncepcję działań zapobiegawczych zamiast tylko sprawdzania zgodności produktu końcowego. Podobnie jak pierwsza edycja, rewizja z 1994 r. wymagała dowodów zgodności z udokumentowanymi procedurami, co często prowadziło do zbędnej dokumentacji i biurokracji.
ISO 9001:2000: wersja z 2000 r. połączyła ISO 9001, ISO 9002 i ISO 9003 w jeden, powszechnie stosowany standard, który umożliwiał wykluczenie wymagań, które nie mają zastosowania do organizacji. Edycja z 2000 r. wprowadziła wiele radykalnych zmian oprócz nowej struktury. Na przykład wprowadziła koncepcję procesów i systemów oraz zarządzanie zintegrowanymi procesami. Inne znaczące zmiany to wymagany udział kadry kierowniczej wyższego szczebla w nowym systemie zarządzania jakością, wykorzystanie metryk do śledzenia wydajności i koncepcja ciągłego doskonalenia.
ISO 9001:2008: rewizja z 2008 r. wprowadziła jedynie nowe sformułowania i wyjaśnienia, ale żadnych nowych wymagań. Organizacje, które prawidłowo zinterpretowały i zastosowały poprzednią wersję, pozostały nietknięte.
ISO 9001:2015: najnowsza wersja normy wprowadza nową strukturę wysokiego poziomu (załącznik SL) oraz zawiera kilka nowych i zmodyfikowanych wymagań, w tym przede wszystkim koncepcję myślenia opartego na ryzyku. Biorąc pod uwagę historię poprzednich wersji i ostatnie zmiany, możemy spodziewać się, że następna aktualizacja zostanie opublikowana w roku 2026 lub 2027, po czym nastąpi trzyletni okres przejściowy, w trakcie którego obie wersje pozostaną w mocy.
POPRAWKI
Norma ISO 9001 podlega nie tylko okresowym rewizjom, ale także okazjonalnym zmianom. Zmiany, zazwyczaj drobne modyfikacje lub dodatki do normy, wprowadzają zmiany adaptacyjne bez obciążenia pełnym procesem ponownej certyfikacji. Ostatnia nowelizacja normy ISO 9001:2015, opublikowana pod koniec lutego 2024 r., wprowadza niewielką zmianę w punkcie 4, nakazując przedsiębiorstwom uwzględnianie zmiany klimatu jako czynnika zewnętrznego.
Podsumowanie
Podczas gdy komitet ISO oficjalnie ogłosił swoje plany, raporty obserwatorów branży sugerują, że proces rewizji napotyka znaczne wyzwania i kontrowersje. Profesjonaliści ds. zarządzania jakością powinni być na bieżąco z tymi wydarzeniami i być przygotowani na potencjalne zmiany w harmonogramie i treści zmienionego standardu.
Nadchodząca rewizja ISO 9001 może lub nie oznaczać ważnej ewolucji w standardach zarządzania jakością. Podczas gdy dokładne zmiany pozostają niewiadome, organizacje mogą się przygotować poprzez:
- Wdrożenie lub utrzymanie solidnego systemu zarządzania jakością w oparciu o aktualną normę.
- Wspieranie kultury ciągłego doskonalenia w swojej organizacji.
Podejmując te kroki, organizacje mogą przygotować się na bezproblemowe dostosowanie do nowych standardów, czerpiąc jednocześnie korzyści z ulepszonych praktyk zarządzania jakością. Przede wszystkim jednak upewnij się, że pracownicy na wszystkich poziomach są świadomi nadchodzących zmian i rozumieją swoją rolę w ich wdrażaniu.
Chcesz przygotować się do rewizji i upewnić się, że Twój certyfikat ISO 9001 jest w bezpiecznych rękach?
Od początku 2026 roku Quality Austria – Polska oferuje szkolenie „ISO 9001:2026 w praktyce – Gotowość do rewizji”, które dostarczy Ci aktualnej wiedzy na temat ISO 9001:2026 oraz cennego know-how dla menedżerów i kadry zarządzającej ds. jakości!
Nie przegap żadnych nowości – zapisz się do newslettera qualityaustria już teraz !
Obserwuj nas również w mediach społecznościowych: LinkedIn i Facebook!
Masz ogólne pytania dotyczące norm ISO? Skontaktuj się z naszymi ekspertami Quality Austria – chętnie na nie odpowiedzą!
NOWE szkolenia powtórkowe:
Szkolenie: ISO 9001:2026 w praktyce – Gotowość do rewizji
24 marca 2026 online
27 kwietnia 2026 online
19 maja 2026 online
26 czerwca 2026 online
21 lipca 2026 online
23 września 2026 online
27 listopada 2026 online
Więcej informacji i szkoleń
Artykuł: ISO 9001:2015 ZOSTANIE ZREWIDOWANE
Szkolenie: ISO 14001:2026 w praktyce – Gotowość do rewizji
Szkolenie: System zarządzania energią – rewizja normy ISO 50001 z uwzględnieniem normy ISO 50003 i następnych
