QualityAustria

Czym jest EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA

Baza wiedzy


Czym jest EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA

Czym jest EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA

Czym jest EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA i dlaczego jest tak ważna dla organizacji i naszego środowiska?

Na te i wiele innych pytań odpowiedzi starali się udzielić  nasi eksperci podczas spotkania z Radą Klubu Efektywnego Biznesu Fundacji FORTIS.

Na spotkaniu omówione zostały m.in. kwestie związane z Pakietem klimatycznym, dyrektywami unijnymi w sprawie efektywności energetycznej, przepisami krajowymi oraz systemem zarządzania efektywnością energetyczną wg ISO 50001. Ponadto poruszono także temat ,, Perspektywy rozwoju efektywności energetycznej w ramach finansowania z unijnych funduszy”.


Pakiet klimatyczno-energetyczny

 

10 stycznia 2007 r. Komisja Europejska przedstawiła tak zwany pakiet klimatyczno-energetyczny, zawierający następujące cele dla UE:

  • zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych przynajmniej o 20% w 2020 r. w porównaniu do bazowego 1990 r.
  • zwiększenie udziału energii ze źródeł odnawialnych w zużyciu energii końcowej do 20% w 2020 r., w tym 10% udziału biopaliw w zużyciu paliw pędnych
  • zwiększenie efektywności wykorzystania energii o 20% do 2020 r. w porównaniu do prognozy zapotrzebowania na paliwa i energię
  • ograniczenie w emisji CO2 nie tylko w przemyśle, ale również w transporcie, budownictwie, usługach, rolnictwie, przetwórstwie odpadów
  • promowanie najnowszych technologii w zakresie przechwytywania i bezpiecznego składowania pod ziemią dwutlenku węgla
  • zapewnienie 20% udziału OZE w bilansie energetycznym UE z uwzględnieniem trzech sektorów gospodarki - produkcji energii elektrycznej, ciepłownictwa oraz transportu.


Dyrektywa 2012/27/WE w sprawie efektywności energetycznej

W listopadzie 2012 roku, w Dzienniku Urzędowym UE została opublikowana dyrektywa 2012/27/UE, w sprawie efektywności energetycznej, mająca kontynuować wskazany przez strategiczne dokumenty  kierunek działań i zapewnić realizację przyjętych założeń w praktyce. Jej podstawowym celem jest stworzenie ogólnej struktury, w ramach której powinny funkcjonować środki służące wspieraniu efektywności energetycznej w UE, a także usunięcie barier na rynku energii i zapewnienie jego prawidłowego działania. Wiele postanowień dyrektywy odnosi się do budownictwa lub związanych z nim zagadnień.

Obowiązki państw członkowskich UE wynikające z ww. dyrektywy:

  • Każde państwo członkowskie UE jest zobligowane do ustalenia orientacyjnej krajowej wartości docelowej w zakresie efektywności energetycznej, w oparciu o swoje zużycie energii pierwotnej lub końcowej, oszczędność energii pierwotnej lub końcowej bądź energochłonność.
  • Do 30 czerwca 2014 r. Komisja Europejska dokona oceny osiągniętego postępu oraz stwierdzi prawdopodobieństwo osiągnięcia przez Unię zużycia energii na poziomie nie wyższym niż 1474 Mtoe energii pierwotnej lub nie wyższym niż 1078 Mtoe energii końcowej w 2020 r.
  • Instytucje publiczne będą stanowić wzorzec poprzez zapewnienie przez państwa członkowskie, że od 1 stycznia 2014 r., 3% całkowitej powierzchni ogrzewanych i/lub chłodzonych budynków należących do instytucji rządowych lub przez nie zajmowanych będzie, co roku, podlegać renowacji do stanu odpowiadającego minimalnym standardom dla nowych budynków.
  • Państwa członkowskie mają ustanowić długoterminowe strategie wspierania inwestycji w renowację krajowych zasobów budynków mieszkaniowych i użytkowych zarówno publicznych, jak i prywatnych.
  • Każde państwo członkowskie powinno ustanowić krajowe systemy zobowiązujące do efektywności energetycznej, nakładające na dystrybutorów energii lub przedsiębiorstwa prowadzące detaliczną sprzedaż energii obowiązek osiągnięcia łącznego celu w zakresie oszczędności energii końcowej równego 1,5 % wielkości rocznej sprzedaży energii do odbiorców końcowych.
  • Państwa członkowskie są zobowiązane do umożliwienia końcowym odbiorcom energii dostępu do audytów energetycznych, nabycia po konkurencyjnych cenach indywidualnych liczników informujących o rzeczywistym zużyciu i czasie korzystania z energii (liczniki inteligentne).
  • Państwa członkowskie są zobligowane do podjęcia działań promujących i umożliwiających efektywne wykorzystanie energii przez małych odbiorców, w tym gospodarstwa domowe.
  • Krajowe organy regulacyjne, poprzez opracowanie taryf sieciowych i regulacji dotyczących sieci, mają dostarczać operatorom sieci zachęt do udostępniania jej użytkownikom usług systemowych, umożliwiających wdrażanie środków do poprawy efektywności energetycznej w kontekście wdrażania inteligentnych sieci.


DYREKTYWA z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków

Obowiązek posiadania świadectwa charakterystyki energetycznej nieruchomości (popularnie certyfikatu energetycznego, paszportu energetycznego) wynika z prawa europejskiego. Zobowiązania państw członkowskich Unii Europejskiej zapisane w Dyrektywie 2002/91/EC, zostały wprowadzone do polskiego prawa przez nowelizację ustawy Prawo Budowlane.

Konieczność sporządzania świadectwa charakterystyki energetycznej obowiązuje od 1 stycznia 2009r. Świadectwo należy wykonać dla każdego budynku lub lokalu oddawanego do użytkowania oraz budynku podlegającego zbyciu lub wynajmowi. Świadectwo jest sporządzane na podstawie oceny energetycznej, polegającej na określeniu wielu różnych parametrów energetycznych (zintegrowanej charakterystyce energetycznej).

Niniejsza dyrektywa ustanawia wymagania w zakresie:

  • ram ogólnych dla metodologii obliczania zintegrowanej charakterystyki energetycznej budynków;
  • zastosowania minimalnych wymagań dotyczących charakterystyki energetycznej nowych budynków;
  • zastosowania minimalnych wymagań dotyczących charakterystyki energetycznej dużych budynków istniejących, podlegających ważniejszej renowacji;
  • certyfikacji energetycznej budynków; i
  • regularnej kontroli kotłów i systemów klimatyzacji w budynkach oraz dodatkowo oceny instalacji grzewczych, w których kotły mają więcej niż 15 lat.


Przepisy krajowe

Ustawa z dnia 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energetycznej budynków

9 marca 2015 r. wejdzie w życie Ustawa z dnia 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energetycznej budynków. Ustawa implementuje Dyrektywę 2010/31/UE z dnia 19 maja 2010 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków. W dotychczasowym stanie prawnym kwestie związane ze świadectwami charakterystyki energetycznej i kontrolą systemów ogrzewania i klimatyzacji były uregulowane w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

Ustawa obejmuje m.in. następujące kwestie:

  • zapewnia weryfikację świadectw charakterystyki energetycznej oraz protokołów z przeglądów systemów ogrzewania (w tym kotłów) i systemów klimatyzacji przez niezależny organ;
  • wprowadza obowiązek podawania informacji dotyczącej rocznego zapotrzebowania na energię końcową  budynków w reklamach, w przypadku gdy dla budynku sporządzono świadectwo;
  •  zobowiązuje do opracowania krajowego planu mającego na celu zwiększenie liczby budynków o niskim  zużyciu energii;
  • wprowadza obowiązek posiadania świadectwa dla budynków zajmowanych przez organy wymiaru sprawiedliwości, prokuraturę oraz organy administracji publicznej o powierzchni większej niż 250 m2 , w których dokonywana jest obsługa interesantów wprowadza obowiązek ich umieszczania w widocznym miejscu;
  • wprowadza obowiązek umieszczania świadectw charakterystyki energetycznej w widocznym miejscu, w przypadku budynków o powierzchni użytkowej przekraczającej 500 m², w którym są świadczone usługi dla ludności;
  • zmienia wymogi w zakresie posiadanego wykształcenia dla osób ubiegających się o wpis do wykazu osób uprawnionych do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej budynków, a także rozszerza katalog osób, które mogą ubiegać się o wpis do wykazu osób uprawnionych do kontroli systemów ogrzewania i systemów klimatyzacji.

USTAWA z dnia 15 kwietnia 2011 r. o efektywności energetycznej (projekt zmian w przygotowaniu)

Projekt ustawy przygotowanej przez Ministerstwo Gospodarki wdraża nową dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE w sprawie efektywności energetycznej. Zastąpić ma obecnie obowiązującą ustawę z dnia 15 kwietnia 2011 r.
o efektywności energetycznej (Dz.U.2011.94.551). Za przygotowaniem całkiem nowej ustawy zadecydowała ilość wprowadzanych zmian. Główne założenia projektu to utworzenie krajowego planu działań w zakresie efektywności energetycznej, wyznaczenie jednostkom sektora publicznego zadań związanych z efektywnością, utrzymania systemu białych certyfikatów i określenie zasad przeprowadzania audytu energetycznego. Obecnie projekt znajduje się na etapie opiniowania.


System zarządzania energią wg ISO 50001

Celem normy EN ISO 50001 jest umożliwienie organizacjom wdrożenia systemów i procesów niezbędnych do poprawy efektywności energetycznej, włącznie z efektywnością energetyczną, użytkowaniem i zużyciem energii. Norma ISO 50001 określa wymagania dla systemu zarządzania energią, na podstawie których organizacja może rozwijać i wdrażać politykę energetyczną, określać cele, zadania i programy energetyczne zawierające zgodność z przepisami prawnymi i informacje związane
z istotnymi zagadnieniami dotyczącymi użytkowania energii. 
Norma ISO 50001 określa również wymagania do ustanowienia, wdrożenia, utrzymania i doskonalenia systemu zarządzania energią, którego celem jest umożliwiać organizacji postępowanie zmierzające do osiągnięcia ciągłego doskonalenia charakterystyki energetycznej, zawierającej sprawność  energetyczną, użytkowanie energii i jej zużycie. Standard ISO 50001 stosuje się do wszystkich możliwości wpływu na efektywność  energetyczną, które mogą być monitorowane i na które organizacja ma wpływ. Norma ta nie określa kryteriów wydajności energetycznej w odniesieniu do energii.


Efektywność energetyczna. Perspektywy rozwoju w ramach finansowania z unijnych funduszy

Określenie „gospodarka niskoemisyjna" (low-carbon economy), jakie pojawia się w 4 celu tematycznym „Wspieranie przejścia na gospodarkę niskoemisyjną we wszystkich sektorach", odnosi się do emisji dwutlenku węgla. Zmniejszenie emisyjności 

gospodarki wymaga ukierunkowania interwencji publicznych na inwestycje zwiększające efektywność energetyczną i oszczędność energii (w budynkach i w systemach energetycznych i sieciach ciepłowniczych), rozwój różnych form OZE oraz rozwój zielonych technologii w przedsiębiorstwach.

W opisie celu 4 stwierdzono, że najbardziej efektywnym kosztowo sposobem ograniczenia emisyjności gospodarki jest zwiększanie efektywności energetycznej. Konieczne jest zwiększenie nakładów na rozwój systemów umożliwiających inteligentne zarządzanie systemami dystrybucyjnymi, jak również tworzenie warunków dla inteligentnej konsumpcji energii. Należy również pobudzać współpracę samorządów z przedsiębiorcami, której to efektem będą programy: modernizacji jednostek wytwarzania i dystrybucji ciepła, termomodernizacji budynków, wykorzystania OZE, wdrożenia inteligentnych systemów umożliwiających zarządzanie systemem energetycznym, a także działania informacyjne dotyczące oszczędności i optymalnego wykorzystania energii.

W zakresie efektywności energetycznej wsparcia wymagają obszary:

  • produkcji energii (wsparcie skojarzonej produkcji energii elektrycznej i ciepła),
  • dystrybucji energii (sieci elektryczne, w tym sieci inteligentne – smart grid; sieci ciepłownicze i chłodnicze),
  • zużycia energii (kompleksowa modernizacja energetyczna budynków publicznych i mieszkalnych, działania realizowane przez przedsiębiorców, działania wpisujące się w strategie niskoemisyjne lub plany gospodarki niskoemisyjnej dotyczące np. infrastruktury komunalnej).

Identyfikacja optymalnego zestawu działań zwiększających efektywność energetyczną w danym przedsiębiorstwie czy budynku dokonywana będzie na podstawie audytu energetycznego (stanowiącego kluczowy element projektu wspieranego w ramach celu tematycznego nr 4).

W nowej perspektywie finansowej funduszy Unii Europejskiej realizowanych będzie 6 programów krajowych (Program Infrastruktura i Środowisko 2014-2020, Program Inteligentny Rozwój, Program Wiedza, Edukacja, Rozwój, Program Polska Cyfrowa, Program Polska Wschodnia, Program Pomoc Techniczna) oraz 16 programów regionalnych (RPO). Spośród regionów największym beneficjentem pomocy będzie województwo śląskie.

Działań ukierunkowanych na poprawę efektywności energetycznej należy szukać przede wszystkim w Programie Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 oraz programach regionalnych.W zależności od zasięgu geograficznego, skali oddziaływania, mocy zainstalowanej dla obiektu OZE, rodzaju inwestycji, typu beneficjentów itp. projekty będą wspierane na szczeblu regionalnym i lokalnym (Regionalne Programy Operacyjne; finansowanie z EFRR) lub krajowym (Program Infrastruktura i Środowisko 2014-2020; finansowanie z Funduszu Spójności). Na poziomie krajowym wspierane będą rozwiązania systemowe, demonstracyjne i pilotażowe oraz przedsięwzięcia o zasięgu ponadregionalnym, istotne z punktu widzenia kraju. W zakresie efektywności energetycznej w budynkach użyteczności publicznej oraz mieszkaniowych kryterium podziału pomiędzy poziomem krajowym i regionalnym będą koszty (wydatki) kwalifikowalne projektu (projekty powyżej określonego projektu będą wspierane na poziomie krajowym).

 

 

 

 



Quality Austria - Polska Sp. z o.o.

Quality Austria